ROMANTIZAM U SRPSKOM CRKVENOM GRADITELJSTVU NA TERITORIJI SREDNJEG BANATA

Na teritoriji Srednjeg Banata retka su zdanja pravoslavnog crkvenog graditeljstva podignuta u duhu srpskog romantizma. Njihovi projektanti su znameniti srpski graditelji, a arhitektonske osobenosti visoko su vrednovane od strane istoričara arhitekture. Crkva Uspenja Bogorodice u Stajićevu, crkva Vavedenje Bogorodice u Orlovatu i kapela na groblju u Melencima imaju svojstvo kulturnog dobra, dok je kapela na pravoslavnom (Siškom) groblju u Perlezu u postupku utvrđivanja za kulturno dobro.

Karakteristike srpskog romantizma

Srpski romantizam u arhitekturi pojavljuje se u drugoj polovine 19. veka i traje sve do početka Drugog svetskog rata. Predstavljao je spoj evropskih uticaja i težnje ka definisanju nacionalnog stila kroz oživljavanje srednjovekovne tradicije, dok je arhitektura korišćena kao sredstvo za izražavanje nacionalnog identiteta. Umesto neoklasicizma, koji je viđen kao “uvezen”, romantičari se okreću srednjovekovnoj srpsko-vizantijskoj, moravskoj i raškoj graditeljskoj školi.

Srpsko – vizantijski stil (Neovizantizam) je najizraženija varijanta romantizma u Srbiji i najviše se koristio na sakralnim građevinama, mada je bilo i profanih objekata izgrađenih u ovom stilu. Karakteriše ga polihromija postignuta dekorativnim slogom crvene i žute opeke i kamenih elemenata na fasadi, kao i upotreba vizantijskih kupola.

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *

* KAPELA PORODICE DIMITRIJEVIĆ NA PRAVOSLAVNOM GROBLJU U MELENCIMA

* KAPELA PORODICE VARGA NA PRAVOSLAVNOM (SIŠKOM) GROBLJU U PERLEZU

* CRKVA VAVEDENJA BOGORODICE U ORLOVATU

* CRKVA USPENJA BOGORODICE U STAJIĆEVU

* CRKVA SVETOG VASIJILA OSTROŠKOG U VOJOVODA STEPI

* MANASTIR SVETE MELANIJE U ZRENJANINU

* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *