7 May
2020
Posted in: Aktuelnosti
By    No comments

Obnova spomenika narodnom heroju Veljku Lukiću – Kurjaku u Lukićevu

……………………………………………………………………………………………………………………………….

Investitor: Grad Zrenjanin
Izvođač radova: „Granit Liješće“ DOO iz Sremske Mitrovice
Izrada projektno-tehničke dokumentacije: Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin
Odgovorni projektant: Dragana Šijak – dia
Saradnici: Braniskav Milić – etnolog i Željko Popov – ing. arh. mast.
Konzervatorski nadzor: Dragana Šijak i Branislav Milić ……………………………………………………………………………………………………………………………….

Spomenik-obelisk, postavljen 1950. godine u centru Lukićeva, u parku, posvećen je narodnom heroju Veljku Lukiću „Kurjaku“, dok su spomen ploče levo i desno od spomenika, sa ispisanim imenima palih boraca NOR-a postavljene 1956. godine.

Spomen-obelisk u Lukićevu, pedesete godine 20 veka. (fotografija Narodnog muzeja Zrenjanin)

Sa betonske osnove spomenika izdiže se stub oblika izduženog pravougaonika visok 6 metara, obložen mermernim  pločama. Na prednjoj strani, pri dnu stuba, u plitkoj niši isklesan je lik Veljka Lukića, a iznad i ispod njega je uklesan latinični tekst.

Stanje spomenika pre obnove

Pre konzervatorsko-restauratorskih radova, spomenik je bio u veoma lošem stanju, a boravak u njegovoj blizini rizičan, prvenstveno zbog stanja masivnih mermernih ploča kojima je obložen visoki  stub.  Mnoge ploče su popucale, ili su počele da se odvajaju od stuba, a u gornjoj zoni obeliska, iz pukotine nikao je brest. Stanje ispisanog teksta na mermernim pločama je takođe bilo veoma loše, te je bilo potrebno i njih obnoviti. Takođe je predviđeno i vraćanje originalnog ćiriličnog teksta na obelisku koji je devedesetih godina prošlog veka zamenjen latiničnim.

Spomenik pre konzervatorsko – restauratorskih radova, 2019. godine
Stanje spomenika pre konzervatorsko – restauratorskih radova – detalji

Konzervatorsko – restauratorski radovi

Zbog lokacije spomenika koji se nalazi u centru sela ispred doma kulture, a u parku koji je opremljen brojnim mobilijarom za dečije igre, bila je potrebna hitna sanacija spomen obeliska. Nakon nekoliko apela lokalne zajednice za popravku spomenika, upućenih gradskoj upravi Grada Zrenjanina, ista je početkom 2020. godine izdvojila sredstva za obnovu, a u skladu sa postojećom situacijom Zavod za zaštitu spomenika kulture izdao predlog hitnih mera zaštite, na osnovu kojih je izvršena obnova spomenika. Mere zaštite su podrazumevale građevinske, kamenorezačke i konzervatorske radove.

Konzervatorsko – restauratorski radovi (betoniranje postamenta, oblaganje novim mermernim pločama i mašinsko urezivanje slova)

Demontirate su mermerne ploče oko stuba spomenika. (Zanimljivost: Prilikom uklanjanja starih masivnih mermernih ploča, otkriven je način njihove ugradnje koji je vršen postavljanjem ankerovanih mernernih ploča na čeličnu ramovsku komstrukciju, da bi se potom od vrha stuba nalio beton).

Od kamenorezačkih radova izvršeno je oblaganje stuba novim mermernim pločama, po vrsti i boji slični postojećim, koje nisu zamenjene. Izvršeno je i vraćanje originalnog teksta na prednjoj strani stuba, mašinskim ispisom ćiriličnog, umesto prethodnog latiničnog teksta. Na kraju su sve ploče dodatno pričvršćene za stub nerđajućim anketima od prohroma. Takođe su i sve povržine postamenta, kao i prilazno stepenište sa zidovima, umesto ranijeg teraca, sada obloženi kulirom u dve nijanse.

Takođe su izvršeni i konzervatorsko-restauratorski radovi zasnovani na savremenim principima zaštite kulturnih dobara kao što su: čišćenje starih mermernih ploča na spomeniku, restauracija kraterastih oštećenja, prslina i okrznuća popunjavanjem veštačkim kamenom koji je po boji i strukturi približan originalnom. Zatim su sve površine ispolirane i premazane sredstvima za zaštitu kamena. Pored toga, obnovljena su sva ručno ispisana slova sa imenima palih boraca na obe ploče ispred spomenika.

Spomenik nakon konzervatorsko – restauratorskih radova

Spomenik nakon konzervatorsko – restauratorskih radova, april 2020. godine

Spomenik nakon konzervatorsko – restauratorskih radova, april 2020. godine

Table sa ispisanim imenima poginulih

           Kvalitetno izvedenim radovima obnovljen je još jedan ratni memorijal, čime je sačuvana uspomena na tragičan deo istorije meštana sela Lukićeva.

Branislav Milić, etnolog

Podelite Vaše mišljenje, ostavite komentar...

*