30 Nov
2015
Posted in: Aktuelnosti
By    No comments

Obnovljen spomenik palim dobrovoljcima Prvog svetskog rata u Neuzini

Investitor: Ministarstvo rada i socijalne politike-sektor boračko-invalidske zaštite Rep. Srbije
Izvođač radova: „Garnet“ DOO iz Beograda
Izrada projektno-tehničke dokumentacije: Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin
Odgovorni projektant: Spomenka Urošević-dia
Saradnici: Branislav Milić-etnolog, Vesna Karavida-istoričar umetnosti
Konzervatorski nadzor: Spomenka Urošević, dia i Branislav Milić, etnolog

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

004 sm
spomenik pre obnove

Nakon obnovljenih spomenika u Orlovatu i Botošu i spomen ploča u Elemiru i na crkvi Uspenja Bogorodice u Zrenjaninu, završeni su i radovi na obnovi spomenika u Neuzini.
Spomenik je posvećen borcima-dobrovoljcima iz Neuzine, učesnicima Prvog svetskog rata, koji su u okviru ratnih operacija vođenih na Dobrudži poginuli 07. septembra 1916. godine, kao pripadnici III dobrovoljačkog puka I srpske dobrovoljačke divizije.

Postavljen je u okviru crkvene porte, sa desne strane centralne prilazne staze prema crkvi, neposredno nakon glavnog ulaza u potru. Iako na spomeniku ne postoji upisana godina podizanja, taj podatak saznajemo iz Letopisa neuzinske pravoslavne crkve u kojem stoji da je spomenik palim dobrovoljcima osvećen 23. maja 1923. godine, na inicijativu Dobrovoljačkog mesnog udruženja.

Spomenik je skromnih dimenzija i izgleda. Izrađen je od belog poliranog mermera i sastoji se od tri segmenta. Po formi je jednostavan, sličan nadgrobnim spomenicima kakvi si podizani po Banatu u prvoj polovini 20. veka. Bazis se stepenasto sužava ka telu spomenika, a samo telo ima oblik izduženog pravougaonika, koji nadvisuje krst. Spomenik se oslanja na kamenu plintu, koja je pozicionirana na osnovu od crvene fasadne opeke poređane na kant. Na spomeniku je ispisan tekst sa imenima poginulih ratnika.

SPOJENO sm

Stanje pre radova

Pre radova stanje spomenika je bilo veoma loše: krst je bio polomljen, dok su uticaji štetnog delovanja mikroklimatskih uslova i drugih faktora degradacije, poput biofilma i organske nečistoće bili prisutni u velikoj meri i prekrivali gotovo čitavu površinu spomenika. Takođe su bila prisutna i mehanička oštećenja u vidu naprslina, okrznuća, kraterastih oštećenja i plombi sa neodgovarajućim materijalom, kao i sa prepaljenim delovima kamena.

IMG_7291 CROP 1 sm

Konzervatorsko-restauratorski radovi

Zbog lošeg stanja spomenika, Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin je pripremio projektno-tehničku dokumentaciju i obezbedio finansiranje radova.
Nakon pripremnih radova, izvršeno je čišćenje spomenika. Restauratorskim radovima je izvršeno produbljivanje slova, uklanjanje oštećenja u vidu okrznuća na istim, kao i plombiranje većih i manjih kraterastih oštećenja na spomeniku. Za popunjavanje slova iz tekstualnog dela, umesto ranije korištene nepostojane crne uljane farbe, korišteni su listići od Paladijuma, plemenitog metala srebrno sive boje, koji ne oksidira, ne menja boju i mnogo je postojaniji. Za restauraciju polomljenog krsta korišten je veštački kamen koji je približno iste strukture kao postojeći, a za spomenik je učvršćen ankerima od nerđajućeg čelika.

Ogradni zid i pristupno stepenište od crvene fasadne opeke su prezidani, a spojnice fugovane, a opeka očišćena.
Nakon ovih radova izvršena je aseptička, hidrofobna i antigrafitna zaštita, koji se primenju u konzervatorsko-restauratorskoj praksi.
Prostor oko spomenika dodatno je oplemenjen sadnicama ruža i žive ograde, a ispred spomenika je postavljena klupa.

Na taj način su zaokružene aktivnosti Zavoda za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin za 2015. godinu, koja se može smatrati uspešnom, barem što se tiče zaštite memorijala I svetskog rata.

Branislav Milić, etnolog

Podelite Vaše mišljenje, ostavite komentar...

*