Kapela Rogendorf u Banatskom Dvoru
Ktitor: porodica Rogendorf
Vreme gradnje: 1857. godina
Projektant: nepoznat
Stil: neogotika
Kapela Rogendorf je u postupku utvrđivanja za kulturno dobro!
Kapela sa porodičnom kriptom na katoličkom groblju u Banatskom Dvoru, podignuta 1857. godine u neogotičkom stilu, jedini je preostali svedok prisustva nekad imućne grofovske familije Rogendorf u ovom mestu.
Vlastelinsko imanje je osnovano 1825. godine kada je pustaru kupio grof Josif Petrović i naselio Nemce i Bugare. Njegova ćerka, udavši se za grofa Josifa Rogendorfa, dobija u miraz ovo imanje, a novi grof 1837. godine, severoistočno od sela, gradi dvorac sa prostranim parkom (Dvorac je porušen posle Drugog svetskog rata, a na njegovom mestu se danas nalazi fudbalski stadion). Tom prilikom grof je formirao novo naselje za radnike, koje su novi meštani (Nemci, Bugari i Mađari) nazvali Rogendorf.
Porodica Rogendorf je prodala imanje 1886. godine grofu Begavari Bah Hermanu, a on potom grofu Čekonjiću 1896. godine.
Kapela Rogendorf
Na mestu gde je podignuta kapela, nalazila se grobnica Jozefa Rogendorfa koji je u njoj sahranjen 1842. godine. Nešto kasnije, tokom 1857. godine, njegov sin Robert (1833-1887) je iznad same grobnice izgradio današnju kapelu. U porodičnu grobnici su kasnije sahranjeni i posmrtni ostaci Jozefove ćerke Katarine Rogendorf (1826-1850).
Kapeja je manjih dimenzija sa elementima gotičke arhitekture (prelomljeni lukovi otvora i potkrovni venac). U kapelu se ulazi kroz dvokrilna drvena vrata, dok su originalna bila metalna sa upisanom godinom gradnje (1857), Ulaz u kriptu nalazio se sa južne strane – apside, ali je on danas zazidan. Čeona fasada je naglašena trougaonim zabatom na čijem vrhu se nalazi kameno postolje sa krstom koji je uništen prilikom udara groma. Najupečatljiviji detalj građevine – grb grofovske porodice Rogendorf izrađen od belog mermera i postavlјen iznad ulaza kapele, predstavlja jedan od najlepših sačuvanih plemićkih grbova na teritoriji srednjeg Banata. Kapeli se prilazi preko kamenog stepeništa sa zidanom ogradom sa kamenim postamentima, gde su se, prema svedočenju meštana, nalazile kamene skulpture lavova – čuvara grobnica.
U enterijeru su sačuvani ostaci mobilijara i zidani oltar sa gotičkim ukrasima izrađenim od terakote i gipsa. Oltar su ukrašavala dva anđela koji se sada nalaze u nišama pored, izvedena u gipsu i kolorisana.
Posle Drugog svetskog rata kapela je oskrnavlјena a kripta sa posmrtnim ostacima članova porodice Rogendorf oplјačkana.
Bojan Kojičić, istoričar umetnosti
Izvori:
Branislav Milić, Narodno graditeljstvo mađara u srednjem Banatu, Zrenjanin 2019.