Crkva Svetog Prokopija u Srpskoj Crnji
Veliki značaj
Srpska pravoslavna crkva posvećena je svetom Velikomučeniku Prokopiju. O vremenu gradnje hrama postoji nedoumica. Prema S. Borovskom, sazidan je 1775. godine. Međutim, zapis u kartuši ispod carskih dveri, pronađen prilikom obnove crkve 1892., govori da je crkva podignuta 1788. godine. Građevina je uobičajeno jednobrodna, veoma izdužene osnove sa polukružnom apsidom i niskim zvonikom sa isturenim tremom koga ukrašavaju dva stuba koji drže u zoni krovnog venca trougaoni timpanon. Zidne površine su skromno obrađene sa plitkim pilastrima između prozora, dok je krovni venac jednostavno profilisan. Unutrašnjost je poluobličasto zasvedena, hor nose dva stuba, a ograda je urađena od niza drvenih balustrada.
Ikonostas je nastao u različitom vremenskom razdoblju – stariji deo je delo majstora prelaznog perioda iz 1788. godine, a mlađi je rad Đure Jakšića iz 1853. godine. Bogorodičin tron, Arhijerejski tron, Pevnice i grupa od nekoliko ripida, takođe je radio Đura Jakšić – najznačajniji slikar srpskog romantizma. Iako pripadaju njegovim ranim radovima u kojim je osetna tendencija da se postigne sličnost sa ikonama Konstantina Danila, crnjanske ikone značajne su među malobrojnim Jakšićevim delima iz oblasti crkvenog slikarstva.
Literatura;
M.Jovanović,Srpsko slikarstvo u doba romantizma,Novi Sad 1976,215-219;
Dokumentacija Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture Novi Sad
Srpska Crnja crkva zapadna fasada
Srpska Crnja crkva jugoistočna fasada
Srpska Crnja crkva unutrašnjost crkve