Crkva Svetog Nikole u Neuzini

Spomenik kulture

Crkva sv. Nikole u Neuzini izgrađena je na mestu starije crkve 1812-1815. godine. To je jednobrodna građevina sa polukružnom apsidom na istoku, naglašenim pevnicama malog ispada i horom sa tornjem zvonika na zapadu. Konstruktivni sklop broda čine masivni obodni zidovi i konzole koje nose drvene polukružne lukove na koje se oslanjaju drveni svodovi segmentnog luka. Hor počiva na masivnim stupcima koji nose zidane bačvaste svodove i polukružne lukove.

Fasade su svedene klasicističke dekoracije i čine je udvojeni dorski pilastri između kojih se nalaze prozori nadvišeni naizmenično postavljenim ličnim i trougaonim tompanonima. Zapadna fasada je najdekorativnije obrađena, iznad središnjeg dela je trougaoni timpanon sa prozorom iznad koga je napisana godina izgradnje hrama “MDCCCXV”. Na bočnim poljima zapadne fasade su uske polukružne niše sa školjkastim konhama.

Sadašnji ikonostas u crkvi je sklopljen od ikona različitih autora iz perioda od kraja XVIII do kraja XIX veka. Najstarija ikona ,,Bogorodice sa Hristom“ sa Bogorodičinog trona potiče iz 1770. godine, a slikana je u vizantijskoj tradiciji sa elementima baroka u tretmanu pozlaćene pozadine, kruna i kartuše. Ove ikone verovatno su ostaci ikonostasa iz starije crkve koja se pominje 1762. godine. Druga grupa ikona, verovatno sa kraja XVIII ili početka  XIX veka pripadaju ruci istog majstora koji je iz kruga velikobečkerečke porodice Popovića. (Carske i bočne dveri, ikona sv. Jovana Zlatoustog sa arhijerejskog trona itd). Prestone ikone sa ovog ikonostasa potiču najranije iz vremena oko polovine XIX veka i rad su manje veštog slikara, a verovatno su izmenjene kasnijim intervencijama.

U crkvi se pored pojedinačnih ikona čuvaju i vredne bogolužbene i crkveno administrativne knjige. Posebno je vredan  SLUŽBENIK, izdat u Lavovu 1691. godine, zaštićen zakonom. U porti, južno i jugoistočno od crkve sačuvana su tri kamena nadgrobna spomenika iz1754, 1776, 1784. godine.

Svojim jasnim konstuktivnim rešenjima, preciznim izvođenjem i uzdržanom dekoracijom, crkva je vredan primer skladne seoske građevine, a zbog svoje starosti i raznorodnosti inventara koji čuva, predstavlja značajan dokument duhovnog nasleđa srpskog naroda.

Konzervatorsko-restauratorski radovi na sanaciji tornja izvedeni su 2007. godine, a na fasadi 2009. godine.
 

Zapadna fasada
Zapadna fasada